دانشنامه حقوق ایران / اعتراض به رأی

تجدیدنظرخواهی چیست؟

تجدیدنظرخواهی یکی از طرق اعتراض به برخی آرای دادگاه‌هاست. امکان و مهلت آن به نوع رأی، موضوع دعوا، مقررات خاص و وضعیت ابلاغ بستگی دارد؛ بنابراین نباید صرفاً با شنیدن نتیجه رأی، مهلت را حدس زد.

همه رأی‌ها قابل تجدیدنظر هستند؟

خیر. ماده ۳۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی اصل را بر قطعیت آرای دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور حقوقی قرار می‌دهد، مگر مواردی که قانون اجازه تجدیدنظر داده باشد. ماده ۳۳۱ برخی احکام قابل تجدیدنظر را مشخص می‌کند و مواد بعدی درباره قرارها و شرایط دیگر توضیح می‌دهند. قوانین خاص نیز ممکن است حکم متفاوتی داشته باشند.

مهلت عمومی تجدیدنظرخواهی

مطابق ماده ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی، مهلت درخواست تجدیدنظر برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ یا انقضای مدت واخواهی است. این قاعده باید با مقررات مربوط به نوع رأی، نحوه ابلاغ، واخواهی، اشخاص دارای نماینده قانونی و قوانین خاص تطبیق داده شود.

چه چیزهایی را فوراً بررسی کنیم؟

  1. نسخه کامل دادنامه و نوع تصمیم صادرشده را دریافت کنید.
  2. تاریخ و شیوه ابلاغ قانونی را از سامانه و پرونده بررسی کنید.
  3. قابل تجدیدنظر بودن رأی را با توجه به نوع دعوا و نص قانون کنترل کنید.
  4. مهلت را با احتساب تعطیلات و مقررات مواعد قانونی دقیق محاسبه کنید.
  5. جهات اعتراض و دلایل مربوط را مستند و منظم آماده کنید.
  6. دادخواست را از مسیر رسمی و در مهلت مقرر ثبت و رسید آن را نگهداری کنید.

جهات اعتراض چه هستند؟

ماده ۳۴۸ قانون آیین دادرسی مدنی جهات تجدیدنظرخواهی را بیان می‌کند؛ از جمله ادعای بی‌اعتباری مستندات، فقدان شرایط قانونی شهادت، عدم توجه قاضی به دلایل ابرازی، عدم صلاحیت قاضی یا دادگاه و مخالفت رأی با موازین شرعی یا مقررات قانونی. انتخاب جهت باید با متن رأی و محتویات پرونده تطبیق داده شود.

اشتباه رایج

صرف نوشتن «به رأی اعتراض دارم» معمولاً توضیح کافی درباره ایرادهای رأی نیست. بهتر است هر ایراد با اشاره به بخش مشخص دادنامه، دلیل پرونده و مبنای قانونی مربوط بیان شود. با این حال، تشخیص جهات و تنظیم دادخواست به بررسی پرونده وابسته است.

مستندات: مواد ۳۳۰، ۳۳۱، ۳۳۲، ۳۳۶ و ۳۴۸ قانون آیین دادرسی مدنی. متن قانون و مقررات تجدیدنظر. مهلت‌های خاص و اصلاحات بعدی باید جداگانه کنترل شوند.
تاریخ تدوین: ۸ آبان ۱۴۰۵. این مطلب آموزشی عمومی است و هنوز جایگزین بازبینی حقوقی نهایی برای انتشار تخصصی نیست. پیش از هر اقدام، آخرین متن لازم‌الاجرای قانون، اصلاحات، مقررات خاص و مهلت‌های مربوط به پرونده بررسی شود.
بازگشت به دانشنامه ←